Als je de binnenstad wilt klaarmaken voor extremer weer, zoals hevige regenbuien, dan heb je slimme oplossingen nodig. Die moeten goed passen binnen de bestaande omgeving, en dat vraagt om goed overleg met alle betrokkenen.

Klimaatadaptatie in Tuindorp-Oostzaan

In de eerste helft van 2021 werd Tuindorp-Oostzaan in Amsterdam Noord flink aangepakt met het oog op klimaatbestendigheid. Bij heftige buien van 70 mm per uur moest het regenwater binnen de wijk worden opgevangen. De oorspronkelijke oplossing, waarbij water onder de weg zou worden opgevangen, bleek niet haalbaar omdat de wortels van de bomen meer ruimte nodig hadden. Gelukkig bood Rockflow, een materiaal met 95 procent holle ruimte, een beter alternatief. Daardoor kon het water goed worden opgevangen zonder extra ruimte in beslag te nemen.

Rockflow aan het werk

Van mei tot juni 2021 reden er dagelijks vrachtwagens vol met Rockflow steenwol naar Tuindorp-Oostzaan. Deze materialen werden ingezet om waterbuffers te maken, bedoeld om de wijk beter bestand te maken tegen heftige regenval. Omdat de straatjes smal zijn, werd telkens maar een klein stukje aangepakt om overlast te beperken. Dat vroeg om een strakke planning en goede afstemming tussen alle betrokkenen.

Daan Los, technisch adviseur bij Rockflow, vertelt: “Bij de herinrichting van Tuindorp-Oostzaan werd ons gevraagd om te helpen bij het vinden van een systeem dat genoeg water kon opvangen. Rockflow bleek ideaal, vooral omdat het materiaal ook duurzaam is. Het is gemaakt van circulaire steenwol, wat goed past bij de klimaatdoelen van de stad.”

Daan legt uit dat in sommige delen van de wijk de grondwaterstand hoog is, wat de installatie van wateropslagsystemen bemoeilijkt. “Gelukkig is Rockflow sterk genoeg om met minder dekking dezelfde verkeersbelasting aan te kunnen. Zo kunnen we meer water opvangen zonder dat de grondwaterstand in de weg zit.”

Waarom Rockflow?

Op het eerste gezicht lijken de Rockflow-elementen groot en log. “Maar we laten vaak zien hoe snel en hoeveel water ze kunnen opnemen. Dat is voor veel mensen een eyeopener,” zegt Daan. “En als je dan ook nog vertelt dat het systeem veel meer verkeersbelasting aankan en dat je het makkelijk kunt aanpassen, bijvoorbeeld door het ter plekke te zagen, dan zijn mensen overtuigd.”

De komende vijf jaar wordt goed in de gaten gehouden hoe het systeem presteert. Torben Tijms van Waternet legt uit: “We meten alles nauwkeurig en doen uitgebreide tests om te zien hoe het systeem reageert op verschillende weersomstandigheden. De resultaten delen we met onze partners en publiceren we op onze website, zodat ook andere gemeenten ervan kunnen profiteren.”

Sportvelden als wateropslag

Ook sportvelden kunnen helpen bij het opvangen van regenwater. Zo ligt er bij de hockeyvelden van HC Athena een innovatief veld met waterbuffering. Onder het veld zit een fundering die regenwater opslaat, en daarboven ligt een laag steenwol die dit water langzaam afgeeft. Dit helpt niet alleen bij de opvang van water, maar zorgt er ook voor dat het veld koeler blijft in de zomer, wat prettig is voor de sporters.

Torben Tijms zegt hierover: “Als we dit systeem op meer hockeyvelden zouden toepassen, zou dat een flinke verlichting voor het riool betekenen. Elk beetje water dat niet meteen naar het riool gaat, helpt. Het veld van HC Athena ligt op een kwetsbare plek in Amsterdam, dus hier is het extra belangrijk dat we water kunnen opvangen. Sportvelden die als spons werken kunnen op lange termijn echt verschil maken, vooral als we ze op grotere schaal gaan inzetten.”