Van 300 tegels naar een groene tuin vol leven

Toen Ruben de tuin Amsterdam Zuidoost voor het eerst zag, bestond deze vooral uit tegels. Zo’n 65 vierkante meter steen, met in een hoek een oud tuinhuis dat zijn beste tijd had gehad. Inmiddels ziet de tuin er totaal anders uit. Tegels maakten plaats voor borders, een moestuin en houtsnippers. Vogels, vlinders en bijen weten de tuin te vinden en ook de twee katten rennen er graag rond. Alleen die stapel van zo’n 300 overgebleven tegels moest nog weg. Daar kwam de Tegelservice goed van pas.

Hoe zag de tuin eruit toen je hier kwam wonen?

“Eigenlijk was bijna de hele tuin betegeld. Er stond ook nog een groot tuinhuis dat helemaal verrot was. Dat hebben we eerst weggehaald en toen bleef er vooral een grote vlakte met tegels over. Samen met mijn broer, die wat meer groene vingers heeft, ben ik daarna gaan kijken: wat kunnen we hiermee? We hebben tegels verwijderd, zand afgevoerd en nieuwe grond aangebracht. Daarna zijn we gaan bepalen waar de verschillende perkjes en de moestuin konden komen.”

Wist je meteen dat je een groene tuin wilde?

“Ja, eigenlijk wel. Ik vind het heel leuk om in de stad te wonen, maar bij mijn ouders hadden we vroeger een groene tuin. In mijn vorige woningen had ik alleen een balkon, dus daar had ik minder mogelijkheden. Nu ik weer een tuin heb, wilde ik daar echt iets van maken. Ik wilde in ieder geval voorkomen dat het één kale vlakte bleef.”

Waarom kozen jullie bijvoorbeeld voor houtsnippers?

“We wilden het zo natuurlijk mogelijk houden. Daarom hebben we onder andere houtsnippers gebruikt. Die passen beter bij het groen en worden uiteindelijk ook weer onderdeel van de bodem. Toen ik hier kwam wonen, leek er bijna geen leven in de grond te zitten. Vanuit daar zijn we gaan kijken hoe we de tuin steeds natuurlijker konden maken.”

Ook bij de planten werd goed gekeken naar de plek. De tuin heeft vooral in de ochtend zon en later op de dag veel schaduw. In plaats van daar tegenin te werken, werden planten gekozen die juist goed met die omstandigheden overweg kunnen.

En toen bleven er nog zo’n 300 tegels over…

“Ja. Een paar mensen uit de buurt hebben nog gevraagd of ze wat tegels mochten hebben, maar er bleven er heel veel over. Ze stonden niet echt in de weg, maar tegelijkertijd natuurlijk ook wel. Het zag er gewoon een beetje gek uit, zo’n enorme stapel in de tuin.”

Via zijn broer hoorde hij over de Tegelservice en over de mogelijkheden voor subsidie bij het vergroenen van een tuin. Het duurde uiteindelijk nog even voordat de tegels daadwerkelijk werden opgehaald. De eerste beschikbare momenten kwamen niet goed uit en zo bleef de stapel langer liggen dan gepland.

Hoe ging het aanmelden en ophalen met de Tegelservice?

“Dat ging eigenlijk heel simpel. Het enige waar ik even over na moest denken, was waar de vrachtwagen precies bij de tegels kon komen. Mijn straat is een soort lus en we wisten niet zeker of de vrachtwagen daar goed kon komen. Daarom heb ik voor de zekerheid alle tegels naar het begin van de straat gebracht. Dat was nog wel een paar uur sjouwen. Daarna moest ik weg voor mijn werk en toen ik terugkwam, waren alle tegels weg.”

Een tip die je misschien niet meteen bedenkt als je gaat onttegelen: kijk vooraf waar de vrachtwagen met grijper kan komen. Dat kan je achteraf een hoop extra gesjouw besparen.

Had je de tegels anders zelf afgevoerd?

“Dat was echt een enorme klus geworden. Als ik ze zelf met de auto had moeten wegbrengen, kon ik misschien tien tegels per keer meenemen voordat ik qua gewicht wel ongeveer aan mijn maximum zat. Dan had ik heel vaak heen en weer moeten rijden. Ik heb jaren geleden zelf eens tegels bij iemand opgehaald en toen moesten we voor veel minder tegels al twee keer rijden. Dus ik ben echt heel blij dat zo’n initiatief er is.”

Wat merk je nu van al dat groen?

“Ten eerste vind ik het gewoon veel mooier. Als ik naar buiten kijk, zie ik vogeltjes, vlinders en bijen door de tuin gaan. Ik heb twee kleine katten en die vinden het ook geweldig om er rond te rennen. Maar het brengt ook rust. Het is heel fijn om daar te zitten. Afgelopen zomer hebben mijn vriendin en ik er bijvoorbeeld regelmatig ontbeten of gegeten. Dat voelt toch heel anders dan wanneer je een tafel op een groot stuk steen neerzet.”

Ook op warme dagen blijkt de tuin een prettige plek. Vanaf ongeveer het begin van de middag verdwijnt de directe zon uit de achtertuin en zorgen het huis, de bomen en het groen voor schaduw. “Deze zomer waren er momenten waarop je aan de voorkant eigenlijk niet meer lekker kon zitten vanwege de warmte, terwijl het in de achtertuin heerlijk was.”

En regen? Waar kort na de verhuizing nog plassen op de betegelde tuin bleven staan, gebeurt dat nu niet meer.

Heeft de groene tuin ook iets veranderd in het contact met de buren?

“Voorheen had ik niet ontzettend veel contact met de buren. Maar sinds ik met de tuin bezig ben, komt er eigenlijk altijd wel iemand langs als ik buiten aan het klussen ben. Mensen zijn nieuwsgierig en reageren enthousiast.”

Of er inmiddels buren zijn begonnen met onttegelen? Nog niet direct. “Er zijn hier best wat tuinen die vooral uit steen bestaan. Dus hopelijk inspireert het uiteindelijk wel iemand.”

Wat zou je iemand aanraden die zelf zijn tuin wil vergroenen?

“Denk van tevoren goed na over wat je wilt maken. Dat is denk ik mijn belangrijkste advies. Ik ben er uiteindelijk behoorlijk wat dagen mee bezig geweest. Tegels eruit halen, zand afvoeren en alles opnieuw opbouwen is gewoon veel werk.” En ook een groene tuin vraagt aandacht. Onkruid wieden hoort er bijvoorbeeld nog steeds bij. Toch is daar geen twijfel over: “Het is veel werk, maar uiteindelijk is het het absoluut waard.” Een tuin hoeft bovendien niet in één keer ‘af’ te zijn. Zo staat er nog een regenton op het wensenlijstje en is de nieuwe schutting bewust deels open gemaakt met een rooster waar straks planten doorheen kunnen groeien. De tuin blijft zich dus ontwikkelen.