De Binnentuin van de Toekomst

Op het terras van de Venserpoldertuin in Amsterdam Zuidoost, het hoofdkwartier van Bloei & Groei, is een nieuwe tuin geopend. Een plek waar kruiden, vaste planten en eetbare bloemen de komende tijd wortelschieten. Maar ook een plek waar vrouwen leren ondernemen, buurtbewoners elkaar ontmoeten en water weer de ruimte krijgt die het nodig heeft.

Wat begon als een intern verduurzamingsplan van Bloei & Groei, groeide uit tot ‘De Binnentuin van de Toekomst’: de metamorfose van een volledig versteend terras naar een klimaatbestendige, multifunctionele buitenruimte. Samen met Bloei & Groei dacht Weerproof mee over de opvang, infiltratie en het hergebruik van regenwater.

Van droom naar groene ontmoetingsplek

Zo lang als Bloei & Groei bestaat, droomde de organisatie van een uitnodigend terras dat zou aansluiten bij de geliefde Venserpoldertuin. Het heeft even geduurd, maar inmiddels is het zover: een prachtig terras midden in het groen, gebouwd met veel inzet, geduld en liefde, en ontworpen door Chanti van Chanti’s Buitenstudio.

Het is nog niet helemaal af — de rest van de beplanting moet nog komen — maar nu al voelt het als een plek waar je graag wilt zijn. Om te vergaderen, een workshop te houden, een kop thee te drinken, of gewoon even stil te staan bij alles wat groeit en bloeit.

“Dankzij de samenwerking met Weerproof, Gemeente Amsterdam, de Lutherse Diakonie, Chanti’s Buitenstudio en de vele vrijwilligers is er een bijzondere plek ontstaan. Aan iedereen die hier het afgelopen jaar aan heeft meegewerkt: dank jullie wel. Jullie betrokkenheid, enthousiasme en doorzettingsvermogen hebben van een idee een plek gemaakt waar nog heel veel mensen van gaan genieten.”— Bloei & Groei

Van stenen terras naar levende tuin

Het idee kwam van Bloei & Groei zelf. De sociale onderneming zag haar activiteiten groeien, maar liep vast. Er was een terras waar regenwater bleef staan, nauwelijks groen was en de toegang voor mensen met een rolstoel of rollator onvoldoende begaanbaar was.

Tijdens de planvorming werd duidelijk dat dit meer kon worden dan een groene opknapbeurt. Geen steenwoestijn meer, maar een tuin waar water de bodem in kan trekken. Een plek waar ruimte is voor biodiversiteit en waar de eerste stap wordt gezet naar een circulair watersysteem voor de hele wijk.

In de tuin komen onder andere kruiden, vaste planten, eetbare bloemen en een groene erfafscheiding van wilgenhaag of klimplanten — de beplanting volgt de komende tijd nog. Regenwater wordt opgevangen en via een pomp of slim irrigatiesysteem door de tuin verspreid.

Werken, leren en elkaar ontmoeten

Bijzonder aan dit project is de rol die de tuin speelt in het dagelijks werk van Bloei & Groei. Vrouwen bouwen er aan hun ondernemerschap en zelfstandigheid, geven workshops en trainingen en ontwikkelen producten in de Bloeiplaats.

Zo wordt de tuin ook een buitenwerkplek: met een lichte werk-/kantoorkas om voor te zaaien en samen te komen, een vergroot en ergonomisch opslaghok en een uitnodigend terras met zitplekken en schaduw voor thee onder de pergola.

Ook buurtbewoners spelen een rol. Zij ontmoeten elkaar in de tuin, zien hoe natuur en gemeenschap elkaar versterken en worden uitgenodigd om mee te doen.

Waarom dit Weerproof is

Een versteend terras houdt geen regenwater vast, warmt sneller op en biedt weinig ruimte voor groen. Door de bodem waterdoorlatend te maken en regenwater op te vangen, kan het water de bodem in trekken in plaats van rechtstreeks naar het riool te stromen. Dat verkoelt, ontlast het riool bij piekbuien en zorgt voor meer biodiversiteit midden in de stad.

Deze eerste fase is ook een opstap. Ze laat zien dat Bloei & Groei en Weerproof samen een serieuze basis kunnen leggen voor een grotere stap: het loskoppelen van de regenwaterafvoer van de omliggende flats, in samenwerking met woningcorporatie Eigen Haard. Zo kan regenwater het hele jaar door worden hergebruikt en is er minder kostbaar drinkwater nodig.